Батыс Қазақстан облысының жайылымдарын жер беті суларымен суландыру

Abstract

Жайылымдық мал шаруашылығын жҥргізу кезінде суландырудың неғҧрлым қолжетімді тҥрлері жер ҥсті су кӛздері болып табылады, оларды пайдалану судың минералдану дәрежесімен шектеледі. Санитарлық жағдайы жақсы жер беті су кӛздері айтарлықтай жиі болса сол аумақтарды су шығаруға қосымша шығын жҧмсамай-ақ суландыруға болады. Мақалада Батыс Қазақстан облысының жайылымдарын жер беті суларымен суландыру жағдайы туралы мәліметтер қарастырылған. Ӛзендер, су арналары сияқты жайылымдарды суландыру ҥшін пайдаланылатын ашық су кӛздерінің сандық және сапалық кӛрсеткіштері зерттелді. Талдау кӛрсеткендей, Батыс Қазақстан облысының аймақтары ӛзендер мен су арналарын қамтитын жайылымдарды суландырудың ашық су кӛздерін кеңінен қолданумен сипатталады. Облыс аудандарындағы жайылымдарды жер беті суларымен суландырудың ең тӛменгі кӛрсеткіштері Бӛкейорда, Жәнібек, Жаңақала аудандарының ҥлесінде, ал қҧрғақ дала аймағындағы Ақжайық, Казталов, Теректі аудандарында орташа және Тасқала ауданындағы жайылымдарды суландыру жоғары деңгейде. Суару-суландыру жҥйелерінің арналарына іргелес аумақтарда шалғайдағы мал шаруашылығының орналасу орындарын сумен қамтамасыз ету, суару алаңдарын орната отырып, тоғандарды салу жолымен шешіледі. Бҧл шешім мал ӛсірушілер ҥшін іс жҥзінде негізделген және ҥнемді, дегенмен мал шаруашылығын сапалы су қорымен қамтамасыз етуде айтарлықтай мәселелер туындайды.