Батыс Қазақстан облысы егіс алқаптарында сабақ татының табиғи және жасанды індет аясында жаздық бидай генотиптерінің ауруға төзімділігін зерттеу

Abstract

2017 жылы «Орал ауыл шаруашылық тәжірибе станциясының» аясында шет елдік жаздық бидай генотиптерінің сабақ татына қарсы табиғи және жасанды індет аясында фитопатологиялық тұрғыда баға берілді. Ересек кезеңінде сабақ тат ауруына жоғары төзімділік (R) танытқан: Line С-19SB, Грекум 650, Select, Превайл, Advance, Brick, Carberry, Muchmore, Sy Ingmar генотиптері. Орташа төзімділік көрсеткен (1MR) Aпасовка, Лютесценс 916, Омская 37, Лютесценс 7-04-4, Line D 25, Line 654 және ауру белгілері 5-30 MR – орташа төзімділігімен 36 генотиптері сабақ татқа орташа төзімділік танытты. Жасанды індет аясында шетелдік және отандық жаздық жұмсақ бидай сортының басым бөлігі, яғни 56 % авирулеттілік, 44 % вирулеттілік танытты. Жаздық бидай егіс алқабында жасанды індет аясының нәтижесінде генотиптердің басым бөлігі авирулентті болды (56 %) болды, оларға Line С-19SB, Грекум 650, Select, Превайл, Advance, Brick, Carberry, Muchmore, Sy Ingmar себебі бұл жердің ауа райы жасанды залалдандыру жүргізілгенде қолайсыздық жағдай туғызады. Географиялық белдеуі қатты континенталды, жазы ыстық, қысы салкын, жауын – шашын түсімі аз болып келгендіктен сабақ тат патогенінің дамуына кері әсерін тигізеді.