ЭЙМЕРИОЗБЕН ШАЛДЫҚҚАН ТАУЫҚТАРДЫҢ АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛЫНДАҒЫ ПАТОЛОГИЯЛЫҚ-АНАТОМИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСТЕРІ

Abstract

Мақалада эймериозға шалдыққан балапандар мен тауықтардың клиникалық белгілері, патологиялық – анатомиялық өзгерістері және де эймериозға қарсы емдік – профилактикалық шаралар жүргізілгені туралы жазылған. Эймериоз жіті және созылмалы түрде өтетін, көбінесе 10-80 күндік балапандар мен 4 - 6 айлық тауықтар ауыратын инвазиялық ауру. Ауруға шалдыққан тауық немесе балапанның клиникалық белгілері өте арық, тәбеті қашады, шөліркей береді, қаны азаяды, айдары бозарыңқы келеді. 2 – 3 айлық балапандар жылы жерге қарай топтасады. Қауырсындары үрпиіп, қанаттары салбырайды. Нөжісі сүйық, алғашқыда жасыл, кейін қара - коңыр түсті, ал соңынан қан араласады. Негізгі өзгерістер патологиялық – анатомиялық зерттеулерде, яғни соның ішінде ішектерде болады. Егер тауықтарды Еimeria tenella түрі залалдаса, онда соқыр ішектің іші қанталайды немесе гсморрагиялық қабынады, оның өр жері өліеттенеді, уытты жаралар кездеседі. Ащы ішектің кілегей кабығы ісінген, өр жері қанталаған. Қабыну үрдістері кейде тік жөне басқада ішектерде де болады. Орал құс фабрикасындағы эймериозға шалдыққан балапандар мен тауықтардың эпизотолиялық процестерінің, клиникалық белгілерінің және асқазан-ішек жолындағы патологиялық - анатомиялық өзгерістерін салыстыру арқылы нәтижелері көрсетілген. Патологиялық-анатомиялық көрсеткіштерді талдау эймериялық инвазиялардың соқыр ішек, тік ішек, тоқ ішектің, сондай-ақ ішектің шырышты қабығының эпителий жасушаларын да зақымдайтынын көрсетті. Балапандардың организмінде эймериялардың болуы кейбір вирустық ауруларға қарсы вакцинациядан кейін белсенді иммунитеттің әлсіреуі байқалды. Эймериялық инвазия табылған 2 және 3 айлық балапандар орналасқан цехтарда шамамен қалған 100000 балапанға эймериозға қарсы емдік – профилактикалық шаралар жүргізілді. Нәтижесінде толтразурил, кокцидин препараттары жақсы нәтиже көрсетті.