Қазақстанда жылу геотермалдық сорғыларды қолдану - Басирова, Ә. Б. (Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2024)
Энергоҥнемдеу жылдан жылға ӛзекті мәселелердің бірі болып табылады. Жылу және электр энергиясын ӛндіруге жҧмсалатын шығындардың қҧрылымында отын шығыны 70 % жетеді және отын-энергетикалық ресурстардың бағасының ӛсуіне байланысты артып келеді. Сондықтан қазіргі таңда жылу және электр энергиясын ӛндіруде баламалы энергия кӛздерін пайдалануға ерекше кӛңіл бӛлінеді. Дҥниежҥзілік энергетикалық комитетің болжамы бойынша 2020 жылдары жоғары дамыған елдердегі жылу ӛндірісінің 75 % жылу сорғыларынының кӛмегімен жҥзеге асырылады [1]. Мысалы, жылу сорғысы 1 кВт электр энергиясын тҧтына отырып 3 кВт жылу энергиясын береді. Тӛмен потенциалды биоэнергия ӛндірісі экологияға зардап келтірмейді, су, ауа және топырақты ластамайды. Бҧл мақалада ғимараттар мен қҧрылыстарды жылытудың және ыстық сумен қамтамасыз етудің ең тиімді әдістерінің бірі-жылу сорғыларының біздің климаттық аудандар ҥшін тиімді қолдану жолдарын талдау кӛрсетілген. Жылу сорғылары жҥйесі кӛп функциялы қҧрылғы болып табылғандықтан, оны тек суық мезгілде жылыту ҥшін ғана емес, сонымен қатар жылы ауа баптау ҥшін, сондай-ақ тҧрмыстық қажеттіліктер ҥшін ыстық су дайындау және пайдаланылған ауаны кәдеге жарату ҥшін, бӛлмелерді желдету мақсатында пайдалануға болады. Осы типтегі жылу сорғылардың кӛмегімен жылуды алу мҧздату тереңдігінен 1,5-2 метрден аспайтын жерасты орналастыру арқылы жҥзеге асады. Яғни жерасты тӛмен потенциалды жылу кӛзін пайдалану дәстҥрлі электр қазандықтары, дизель қазандықтары сияқты т.б. жылумен қамтамасыз ету кӛздерін қолдануды қысқарту, яғни отын-энергетикалық ресурстарды ҥнемдеу және қоршаған ортаның ластануын азайтуға мҥмкіндік береді.Мақалада жылу сорғыларының біздің елде неге сҧранысқа ие еместігі, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері, сондай-ақ ҧсынылған жаңа әдістерді талдау кӛрсетілген. Олардың негізінде осы тексерулерге сәйкес жалпы қорытындылар жасалады, бҥгінгі таңда белгілі ең тиімді әдістер таңдалады, заманауи озық жабдықтарды пайдалану, оның қарапайымдылығы және қол жетімділігі талданады.
USING OF THERMAL GEOTHERMAL PUMPS IN KAZAKHSTAN
Ғылым және білім: Ғылым, зерттеулер, білім: даму тенденциялары: акад. Қ. И. Сәтбаевтың 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдар жинағы (12 сәуір 2024 ж.) = Наука и образование: Наука, исследования, образование: тенденции развития: сб. мат. междунар. науч.-практ. конф. посвящ. 125-летию акад. К. И. Сатпаева (12 апреля 2024 г.) = Science and education: Science, research, education: development trends: unternational scientific and practical conf. dedicated to the 125th anniversary of acad. K. I. Satpayev (12 april 2024). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2024. - № 2 (75) : қосымша № 1. - Б. 283-290
Keywords: ғылыми журнал; БҚАТУ; конференции; энергетика; энергия үнемдеу; жылу сорғылары; жылумен жабдықтау; ыстық сумен жабдықтау