Кәсіпорындардағы өндірістік тәуекелдерді бағалау - Перепятько, А. В.; Мұратова, А. А.; Тлеуғалиев, Р. Р.; Peretyatko, A.V.; Muratova, A.A.; Tleugaliev, R.R. (Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті, 2024)
Бұл ғылыми мақалада өнеркәсіптегі қауіпті өндірістік тәуекелдерді анықтау мәселесі қарастырылады. Өндірістік тәуекелдер жұмысшыларға, қоршаған ортаға және жалпы кәсіпорынға ықтимал қауіп төндіреді. Зерттеудің мақсаты-осындай тәуекелдерді талдау және анықтау үшін тиімді әдістер мен құралдарды әзірлеу.Мақалада қауіпті өндірістік тәуекелдерді анықтау саласында қолданылатын әртүрлі тәсілдер мен әдістер қарастырылады. Негізгі әдістердің бірі-жүйелік тәсілге негізделген тәуекелдерді талдау және бағалау. Осы тәсіл шеңберінде ықтимал қауіптерді сәйкестендіру және бағалау, сондай-ақ оларды іске асырудың жолдары мен оның салдарын айқындау жүргізіледі.Күнделікті өндірістік қызмет барысында кезкелген өндіріс қызметкерлерінің денсаулығы мен қауіпсіздігі тәуекелге ұшырайды. Бұл процестер өндірістік кәсіпорындар мен әртүрлі ұйымдардың жұмыс барысы қызметкерге көптеген зиянды және қауіпті өндірістік факторлардың әсерімен байланысты. Қазіргі кезде жұмыс орнындағы қауіпсіздікке көп көңіл бөлінеді және тек өндірістік шығындарға ғана емес, сонымен бірге адамдарға да әкелетін жазатайым оқиғалардың санын азайтуға айтарлықтай қаражат бөлінеді. Осыған байланысты кәсіби тәуекелдерді бағалау, жұмысшылардың денсаулығын қорғау және олардың еңбек процесінде қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет. Сондай-ақ кәсіпорындағы тәуекелдерді бағалау, жұмыс орнындағы қауіпсіздік деңгейін арттыру және еңбекті қорғау жөніндегі қаражатты ұтымды бөлу үшін жеке өндірістік тәуекелді бағалау, нақты жағдайларға сүйене отырып және қызметкерлерді жеке немесе ұжымдық қорғауды жүргізу үшін ұйымның ресурстарын ескере отырып, тәуекелдерді бағалаудың қажетті әдістерін таңдай білу екендігі келтіріледі. Қауіпті және зиянды өндірістік тәуекелдердің пйда болу проблемалары мен себептері қаралды, сәйкестендіру әдістемесі, анықталған қауіпті және зиянды өндірістік тәуекелдерді бағалау келтірілді. Тәуекелді бағалау өнеркәсіпте технологиялық процестердің қауіпсіздігін басқару әдісі болып табылады және зиянды факторлармен байланысты қауіптің алдын алу немесе азайту жөніндегі шараларды практикалық іске асыру құралы ретінде еңбек процесін іске асыру кезінде жүйелік тәсілдің бөлігі болуы керек. Еңбекті қорғауды басқару жүйесі шеңберінде кәсіпорында тәуекелдерді бағалау кезінде қолдануға болатын матрицалық әдісі толығырақ қарастырылады. Қауіпті және зиянды тәуекелдерді іздеудің негізгі критерийлері мен элементтері жинақталып, кәсіби тәуекелдерді бағалау карталарын толтыру нұсқалары ұсынылды. Кәсіби тәуекелдердің сауатты жасалған карталары өндірістік жарақаттануды, өлімді немесе жұмыс орнындағы басқа да жазатайым оқиғаларды азайтуға ықпал етуі мүмкін екендігі атап өтілді. This scientific article examines the problem of identifying hazardous production risks in industry. Production risks pose potential threats to employees, the environment, and the enterprise asa whole. The purpose of the study is to develop effective methods and tools for analyzing and identifying such risks.The article discusses various approaches and techniques used in the field of identification of hazardous production risks. One of themain methods is risk analysis and assessment based on a systematic approach. Within the framework of this approach, potential hazards are identified and assessed, as well as the probability and possible consequences of their implementation are determined.Every day in the course of production activities, the health and safety of employees of any production is at risk. These processes are related to the fact that theactivities of industrial enterprises and various organizations are associated with the impact on the employee of a large number of harmful and dangerous production factors. In the modern world, great attention is paid to workplace safety and significant funds are allocated to reduce the number of accidents, which entail not only production losses, but also human ones. In this regard, the assessment of occupational risks is necessary to protect the health of employees and ensure their safety in the course of their work. It also provides the need for risk assessment at the enterprise, assessment ofindividual production risk to improve workplace safety and rational allocation of labor protection funds, the ability to choose the necessary risk assessment methods based on specific situations and taking into account the resources of the organization for individual or collective protection of employees. The problems and sources of occurrence of dangerous and harmful industrial risks are considered, the method of identification, assessment of identified dangerous and harmful industrial risks is given
Assessment of production risks at enterprises
Перепятько, А. В. Кәсіпорындардағы өндірістік тәуекелдерді бағалау=Assessment of production risks at enterprises / А. В. Перепятько, Т. А. Булеков, А. А. Мұратова, Р. Р. Тлеуғалиев. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім=Наука и образование=Science and education. - 2024. - 1-2 (74). Б. ІІ. - Б. 310-321. - ISSN 2305-9397
Keywords: ауіпті өндірістік; тәуекелдер; зиянды өндірістік тәуекелдер; зиянды өндірістік тәуекелдерді бағалау; қауіп; зиянды өндірістік тәуекелдерді анықтау; hazardous production risks; harmful production risks; occupational risk; assessment of harmful production risks; identification of harmful production risks