ОРАЛ ҚАЛАСЫҢДАҒЫ РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ АЙМАҚТАРДЫҢ ЖЕРГІЛІКТІ ЭКОЖҤЙЕЛЕРІНІҢ ТҦРАҚТЫЛЫҒЫН БАҒАЛАУ - Гумарова, Ж. М.; Ескайрова, Н. Н. (Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2022)
Рекреациялық аумақтарды, олардың биологиялық әртҥрлілігін сақтау мен қалпына келтіруді қамтамасыз ету қазіргі уақытта халықтың ӛмірі мен денсаулығының сапасын жақсартудың қажетті шарты болып табылады. Зерттеу материалдарында Орал қаласының урбандалған, рекреациялық учаскелерінің топырақ-ӛсімдік кешенінін талдаулары қамтылған. Зерттеуге арналған топырақ 0-20 см тереңдікте қазу әдісімен таңдалды. Рекреациялық әсер ету аймағында топырақтың экологиялық функцияларының бҧзылуы анықталды сондықтан авторлар рекреациялық дигрессия кезеңдері бойынша ӛсімдік жамылғысының қысым дәрежесін зерттеді. Топырақтың жай-кҥйін талдау кезінде, рекреациялық әсер ету аймағында топырақтың экологиялық жағдайы, функциялары және соның ішіндегі мҧнай ӛнімдерінің қҧрамы, биологиялық белсенділігі мен топырақтың қышқылдығы анықталды. Нақты қышқылдық потенциометриялық, мҧнай ӛнімдері "Флюорат-02-2М" арқылы анықталды. Ауыр металдардың ӛлшеуі атомдық-абсорбциялық әдіспен жҥргізілді. Ӛзекті қышқылдық, мҧнай ӛнімдері және ауыр металдар бойынша алынған нәтижелер ең қауіпті және шекті мәндерден жоғары болып рекреанттар әсеріне неғҧрлым бейім жерлерде кӛрсетілген болатын. Ж.Молдағҧлов, Исатай және Махамбет атындағы саябақтарда жасыл желектердің болуына қарамастан, қатты техногендік әсер еткені және топырақ жағдайының нашарлағаны айқын кӛрініп тҧрғаны белгіленді. Рекреациялық қҧндылық пен қоршаған ортаны сауықтыруға қатысты Киров саябағының экожҥйесі ең қолайлы жағдайымен сипатталды.
ASSESSMENT OF THE SUSTAINABILITY OF LOCAL ECOSYSTEMS OF RECREATIONAL AREAS IN URALSK
Гумарова, Ж. М. Орал қаласындағы рекреациялық аймақтардың жергілікті экожүйелерінің тұқрақтылығын бағалау / Ж. М. Гумарова, Н. Н. Ескайрова. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : қосымша № 1. - Б. 275-283 (Орал)
Keywords: рекреация; өсімдік дигрессиясы; ауыр металдар; мұнай өнімдері; техногенді жүктеме; өсімдік жамылғысы; ғылыми журнал; бқату