АВТОМОБИЛЬДІҢ ТАРТУ СИПАТТАМАСЫ ЖӘНЕ ОНЫ АНЫҚТАУ ӘДІСТЕМЕСІ - Сагиров, А. Е. (Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2022)
Басты сипаттамалардың бірі тарту сипаттамасы болып есептелінеді. Автокӛліктің тарту және жылдамдық қасиеттерін тарту сипаттамасымен бағалау ыңғайлы. Жетекші доңғалақтардағы тарту кҥшінің ӛзгеруі автомобильдің тарту сипаттамасын кӛрсетеді-тарту кҥшінің әртҥрлі берілістердегі қозғалыс жылдамдығына тәуелділігі. Жетекші доңғалақтардағы тарту кҥшінің ӛзгеру сипаты беріліс қорабының тҥріне байланысты. Механикалық сатылы беріліс қорабы тартқыш кҥштің сатылы ӛзгеруін қамтамасыз етеді. Тарту сипаттамасы автомобильдің берілген жылдамдығымен қамтамасыз етілетін жетекші доңғалақтардағы тарту кҥшінің максималды мәнін тез анықтауға мҥмкіндік береді, ӛйткені ол қозғалтқыштың иінді білігінің берілген жылдамдығы ҥшін ең жоғары есептеледі. Тартылыс кҥшінің аз мәні қозғалтқыштың қуатын толық пайдаланбаған кезде, яғни жанармай толық берілмегенде алынады. Сондықтан, тарту сипаттамасын қолдана отырып, автомобильдің шекті тарту мҥмкіндіктерін оның қозғалыс жылдамдығының нақты диапазонында бағалауға болады. Бҧл сипаттамада анықтау әдістері және есептеуде пайдаланатын шамалардың формулалары берілген. ВАЗ-2110 және ВАЗ-21043 автокӛліктерімен екі рет ӛткізілген тәжірибиелердің шарттары жазылған. Автокӛлік қозғалысы кезіндегі беріліске тәуелді динамикалық коэффициенттің графиктері тәжірибие нәтижелеріне байланысты тҧрғызылған. ВАЗ-2110 автокӛлігімен жҥргізілген тәжірибелердің негізгі қорытындысы ӛте жоғары динамикалық сипаттамалар болып табылады.
CHARACTERISTICS OF TRACTION OF THE CAR AND METHODS OF ITS DETERMINATION
Сагиров, А. Е. Автомобильдің тарту сипаттамасы және оны анықтау әдістемесі / А. Е. Сагиров. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : қосымша № 2. - Б. 144-150 (Орал).
Keywords: Тарту есебі; тарту күші; қозғалтқыш; беріліс қорабы; динамометр; автокөлік; жылжымалы кедергі; бқату; ғылыми журнал