Орал қаласы және оның аймағындағы елді мекендерде ти қышыма-қотырының таралуы - Абекешев, Н. Т.; Шалменов, М. Ш.; Кадралиева, Б. Т. (Ғылым және білім=Наука и образование=Science and education № 3-1 (68), 2022)
Қазіргі заманда кене тҥрлерінің таралу аймағы кеңеюде. Олар тудыратын инвазия әртҥрлі елдердегі урбанизацияланған және жартылай урбандалған аудандарды алып жатыр. Бҧған мысықтар мен иттердің кенелері және олар туғызатын аурулардың белгілі бір тҥрлеріне эндемиялық аймақтар арқылы таралып кӛбеюіне ықпал етеді. Нәтижесінде кенелер мен олар тарататын патологиялар, бҧрын мҧндай аурулар байқалмаған аймақтарда кездесуде. Инвазияның негізгі таралу кӛзі ауруға шалдыққан жануарлар мен ауру белгісі байқалмайтын тасымалдаушылар және қышыма кенесімен ластанған баптау қҧралдары мен жататын орынындағы тӛсеніші. Ғылымға, қышыма кенелерін шыбындардың да тасымалдай алатыны белгілі. Қышыма кенелері тек ҥй кҥтіміндегі иттерде ғана емес, жабайы ит тҧқымдас жануарларда да кездеседі. Аурудың табиғи резервуары жабайы ит тҧқымдастары мен бҧралқы иттер болып табылады.
Keywords: ғылыми журнал; ринц; журнал коксон; отандық басылым; мерзімдік басылым; Ит ауруы; қышыма қотыр; саркоптоз; нотоэдроз; акарицид