АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ҚАЛМАҚ ТҰҚЫМДЫ ІРІ ҚАРА МАЛ БАСЫНЫҢ БЕЙІМДЕЛУ ҚАСИЕТТЕРІН БАҒАЛАУ - Гинаятов, Н. С.; Ковальчук, А. М.; Кушалиев, К. Ж.; Ульянов, В. А. (Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2023)
Ақтөбе облысы Алға ауданының табиғи-климаттық жағдайларына бейімделу кезінде импортталған Қалмақ тұқымды ірі қара малының бейімдеу процесінің бейімделу қасиеттері мен ықпалының ерекшеліктері қарастырылды. Бұл процесс қандағы морфологиялық және биохимиялық құрылымдық өзгерістермен бірге жүреді. Импортталған малдың жаңа жағдайларға бейімделу кезеңінде шаруашылық жағдайында алынған Ұрпақтармен салыстырғанда гемоглобин мөлшерінің 14,5%-ға (94,01±2,34 г/л дейін), эритроциттер санының төмендеуімен қатар жүрді 49,1% (3,43±0,17*10^12/л), лейкоциттердің 13,9%-ға артуы (9,54±0,12*109/л) және лимфоциттердің 19,5%-ға (6,02±0,50*109/л), нейтрофилдердің 24,5%-ға (3,03±0,41*109/л) және моноциттердің 15,7%-ға (0,32±0,02 * 109 / л) төмендеуі, қандағы гематокриттің 16,9%-ға төмендеуі (24,21±1,26 тромбоциттер деңгейі 25,0% (245,34±27,06 * 109 / л), барлық үш тәжірибелі топтағы жануарлардың қанының биохимиялық құрылымындағы мочевина деңгейінің номиналды көрсеткіштермен салыстырғанда 16,5%-ға төмендеуі. Анықталған спецификалық емес өзгерістер бейімделу кезеңінде жануарлар ағзасындағы функционалды жүйелердің ауытқуларын көрсетеді. Қанның биохимиялық зерттеулерінің нәтижелерін талдай отырып, барлық тәжірибелі ірі қара мал топтарында мочевина қатынасының анықалған бұзылуы жануарлардың рационында шикі ақуыздың жеткіліксіз мөлшерін, ал аспартатаминотрансфераза (AST) деңгейінің төмендеуі шаруашылық жағдайындағы азық құрамының тепе-теңдігінің бұзылуына сілтеме болып табылады.
ASSESSMENT OF THE ADAPTIVE PROPERTIES OF KALMYK CATTLE IN THE CONDITIONS OF AKTOBE REGION
Ақтөбе облысы жағдайында қалмақ тұқымды ірі қара мал басының бейімделу қасиеттерін бағалау / Н. С. Гинаятов, А. М. Ковальчук, К. Ж. Кушалиев, В. А. Ульянов. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім=Наука и образование=Science and education. - 2023. - № 3-1 (72). І Бөлім. - Б. 199-207 (Орал). - ISSN 2305-9397.
Keywords: бейімделу; акклиматизация; енгізілген ірі қара мал; гематологиялық зерттеулер; етті мал шаруашылығы; бқату; ғылыми журнал