Қазақстандағы ипотекалық несиелендірудің қазіргі жағдайына талдау

Abstract

Тұрғындарды тұрғын үй қажеттілігімен қамтамасыз ету көптеген елдерде, соның ішінде Қазақстанда әлеуметтік-экономикалық мәселелердің бірі. Қаншама отбасы баспанаға өте мұқтаж? Қазақстан Республикасында тұрғындарды баспанамен қамтамсыз ету бойынша мемлекет тарапынан көптеген шаралар жүргізілуде, несиелер жеңілдетілген мөлшерлемелермен берілуде, алайда өзге елдермен салыстырғанда тұрғын үйге қолжетімділік төмен. Баспанамен толықтай қамтамасыз етуге байланысты шешімін таппаған мәселелер де бар. Зерттеу жұмысында тақырыптың мәні мен маңыздылығын ашуда статистикалық, математикалық есептеу, салыстыру, талдау әдістері мен арнайы көрсеткіштер қолданылды. Мақалада тұрғын үй бағасының өсіміне әсер ететін факторлар қарастырылды. Екінші деңгейлі банктердің халыққа берген ипотекалық несиелеріне валютасына байланысты, аймақтарына байланысты, ипотекалық несиенің бағдарламаларына, талаптарына байланысты, соның ішінде тұрғын үймен қамтамасыз етуде көш бастаушы банк Отбасы банктің көрсеткіштері негізінде 2019-2021 жылдар бойынша талдау жасалды. Қазақстанның мегаполис орталықтарында халық көп шоғырланған, осыған байланысты оның тұрғын үйге қолжетімділікті қамтамасыз етуге әсері қарастырылды. Зейнетақы жинақтарында жинақталған қаражатты алу үшін жас ерекшелігіне байланысты шекті мөлшер салыстырылды. Сонымен бірге, ипотекалық несиелендіруде негізгі көрсеткіш болып табылатын бағалау көрсеткішін есептеудің қарапайым жолдары келтірілді және оның ипотекаға үй рәсімдеудегі оның рөлі түсіндірілді.