АРЫШТЫҢ (CAMELINA SATIVA L. GRANTS) ЗИЯНКЕСТЕРІ PESTS OF CAMELINA SATIVA L. GRANTS

Abstract

Еліміздің табиғаты мен климатының әртүрлілігі майлы дақылдардың түрлерін өсіруге, соның ішінде шет елдерде био отын өндіру үшін зерттеліп жатқан Арыш дақылын өсіруге де қолайлы. Қазіргі таңда ол майдың ерекше құрамы мен агрономиялық шығындарға қойылатын талаптардың төмендігіне байланысты егіншілікке үлкен қызығушылық көрсетіп тұр. Зерттеу жұмысының мақсаты: Солтүстік Қазақстанның климаттық жағдайында арыш танаптарында кездесетін зиянкестерді бақылау, зияндылық шегін анықтау және оларды жою жұмыстарын жасау. Арышты зақымдайтын зиянкестердің түрлік құрамы айқышгүлділерді зақымдайтын зиянкестердің түрлеріне сәйкес келеді. Қазақстанның солтүстік бөлігіндегі қара топырақты өңірде себілген арыш танаптарында мекендеген зиянкестер: айқышгүлділер бүргелері – Phyllotreta sp., қырыққабаттың күйе көбелегі –Plutella xylostella, қырыққабаттың ақ көбелегі – Pieris brassicae L., рапс егеуіші – Athalia colibri Christ, қырыққабат бітесі – Brevikoryne brassicae L. есепке алынды. Айқышгүлділер бүргелері – Phyllotreta sp. мен қырыққабат күйе көбелегі – Plutella xylostella экономикалық зияндылық шегінен асуына байланысты химиялық өңдеу шаралары жүргізілді. Протеус м.д. 0,5-0,7 кг/га (тиаклоприд, 100 г/л+дельтаметрин,10 г/л) инсектициды қолданылды. Зерттеу жұмыстарының нәтижесі бақылау нұсқасымен салыстырғанда зиянкестердің санын 2 есе төмендегенін және препараттың тиімділігі жоғары екенін көрсетті.