БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ЕРТЕ ОТЫРҒЫЗУ КЕЗІНДЕ КАРТОП ӨСІМДІКТЕРІНІҢ ФОТОСИНТЕТИКАЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІ

Abstract

Батыс Қазақстанда картоп суару жерлерде өсіріледі. Ауа температурасы ыстық жылдары өсу үшін фотосинтетикалық белсенділікке өте маңызды болуы мүмкін. Фотосинтетикалық белсенділік картоп өнімділігінің негізі болып табылады. Максималды фотосинтетикалық өнімділікке қол жеткізу үшін экзогендік факторлардың оңтайлы болуы қажет–ылғал, жарық режимі, минералды қоректену және температура жағдайлары. Батыс Қазақстан облысы жағдайында, кейбір зерттеушілердің айтуы бойынша [1], ерте отырғызу кезінде картоптың ерте пісетің сорттары жер үсті массасымен столондарды тез қалыптастырады, түйнектердің пайда болуы неғұрлым қолайлы температуралық жағдайларда басталады. Топырақты көлеңкелеу арқылы жер үсті массасының ерте және күшті дамуы ерте көктемде температураның төмендеуіне ықпал етеді, бұл сонымен қатар картоп өнімділігінің артуына ықпал етеді. Тәжірибелер Батыс Қазақстан облысында, Бәйтерек ауданында, Макарово кентінде орналасқан «Гепард Агро» ЖШС жерлерінде жүргізілді. Тәжірибелер жүйелі түрде нұсқалардың дәйекті орналасуымен жүргізілді. Ғылыми өзектілігі картопты отырғызудың ерте көктемгі кезеңдерінде фотосинтетикалық потенциалы мен өнімдігінің қалыптасуы зерттелді. Жоғары өнім алуға мүмкіндік беретін өсіру технологияларын әзірлеу біздің облысымыз үшін өте маңызды. Біздің тәжірибелерімізде картоп отырғызу мерзімдері өсімдіктердің фотосинтетикалық белсенділігіне және картоп дақылының қалыптасуына әсері зерттелді.